ASC H + HPV Hezký den, ráda bych se zeptala, zda se samovolně může zlepšit cytologický nález "ASC H", které mi byl zjištěn v prosinci 2013. V lednu 2014 specialistka COP zjistila další cytologickou analýzou výsledek: LG SIL /vc. HPV/. Je možné, že se tento stav zlepší samovolně? Kolposkopie nezjistila naprosto žádnou Update: It is possible to read .asc files (aka ESRI ASCII Raster files) with the raster function directly from the 'raster' package. The help says: If x is a filename, the following additional variables are recognized: native: logical. Default is FALSE except when package rgdal is missing. ASC: Τι είναι. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει τα ASCUS και ASC-H. Σε κάποια κύτταρα από πλακώδες επιθήλιο βρίσκεται ατυπία, χωρίς όμως να μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια η σοβαρότητα και η βαρύτητά Cytologia jest to podstawowe, nieinwazyjne, niemalże bezbolesne badanie, które można przeprowadzić w każdym gabinecie położniczo-ginekologicznym, dlatego stanowi najważniejsze narzędzie w walce z rakiem szyjki macicy. Jego podstawowym celem jest ocena komórek nabłonka z szyjki macicy, wykrycie zmian przedrakowych lub nowotworu we • For all cytology results of LSIL or worse (including ASC-H, AGC, AIS, and HSIL), referral to colposcopy is recommended regardless of HPV test result if done. Perkins RB, Guido RS, Castle PE, et al. 2019 ASCCP risk-based management consensus guidelines for abnormal cervical cancer screening tests and cancer precursors. ASC-H usually affects immature squamous metaplastic cells. ASC-H is defined as “changes suggestive of/or cannot rule out a high-grade squamous intraepithelial lesion”. The atypical cells are either quantitatively or qualitatively insufficient for a definitive interpretation. prJdsca. Zmiany na szyjce macicy Zachorowalność na raka szyjki macicy jest istotnym, wciąż utrzymującym się na wysokim poziomie problemem epidemiologicznym. Zmiany przedrakowe rozwijające się w obrębie szyki macicy można wykryć w początkowym etapie rozwoju – na poziomie molekularnym lub komórkowym, w stadium nie dającym objawów klinicznych. Wczesne rozpoznanie daje duże szanse wyleczenia. W tym celu stosuje się szereg badań i testów diagnostycznych, które w połączeniu, pozwalającą z wysoką czułością i swoistością wykryć podejrzane zmiany. Metody diagnostyczne stosowane w skiningu raka szyjki macicy 1) Cytologia cienkowarstwowa realizowana na podłożu płynnym – LBC jest obecnie rekomendowaną metodą diagnostyki cytologicznej. Metoda ta stanowi elementarne narzędzie wykrywające stany przedrakowe i raka szyjki macicy. Pobrany rozmaz cytologiczny z kanału szyjki macicy oraz tarczy części pochwowej umieszczany jest bezpośrednio w pojemniku zawierającym odpowiedni płyn utrwalający. Tak przygotowany materiał poddawany jest w pełni zautomatyzowanej obróbce laboratoryjnej, podczas której zostaje on przefiltrowany, cienkowarstwowo i równomiernie rozprowadzony na szkiełku, a na końcu zabarwiony. Dzięki temu procesowi z rozmazu cytologicznego usuwa się zbędny materiał pozakomórkowy, co pozwala otrzymać wysokiej jakości preparat cytologiczny, znacznie ułatwiający prawidłową jego ocenę i postawienie trafnego rozpoznania. Dodatkowym atutem rozmazów pobranych metodą LBC jest możliwość wykonania na tym samym bazowym materiale komórkowym, uzupełniających i poszerzających diagnostykę, badań molekularnych (testy na obecność wirusa HPV). Cytologia cienkowarstwowa umożliwia również rozpoznanie i ocenę biomarkerów mających zastosowanie w diagnostyce raka szyjki macicy tj. białka p16 i Ki67. 2) Rekomendowanym badaniem uzupełniającym cytologię wykonaną metodą LBC jest test na obecność wirus brodawczaka ludzkiego HPV, przeprowadzany w technologii PCR. Jak wskazują liczne badania, przetrwała infekcja wysokoonkogennych wirusów HPV jest najistotniejszym czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju raka szyjki macicy. Stosowane w profilaktyce testy DNA HPV powinny wykrywać jak najwięcej spośród 14 poznanych wysokoonkogennych genotypów, w tym typ 16. i 18. Zaobserwowano, że obecność przetrwałego zakażenia HPV typem 18. silnie koreluje z rozwojem raka gruczołowego szyjki macicy, natomiast wieloletnia infekcja HPV typem 16. ma istotny wpływ w namnażaniu się atypowych komórek raka płaskonabłonkowego szyjki. Wykonywanie testów wykrywających zakażenie HPV wysokiego ryzyka zalecane jest wśród kobiet w wieku +30, w połączeniu z cytologią, jako narzędzie do weryfikacji nieprawidłowych wyników cytologii – w tym w głównej mierze przy rozpoznaniu ASC-US. U kobiet poniżej 30 nie poleca się wykonywania oprócz podstawowej cytodiagnostyki, dodatkowych testów DNA HPV. Zalecenie to podyktowane jest tym, że większość młodych kobiet przechodzi incydentalne zakażenia wirusem. W większości przypadków infekcja samoistnie mija, nie powodując zmian prowadzących do rozwoju raka. Test DNA HPV pozwala wykryć i zróżnicować typ zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (nieonkogenne, onkogenne w tym wysokoonkogenne). Nie pozwala on jednak rozróżnić infekcji incydentalnej od infekcji przetrwałej, która jest bezpośrednim prekursorem procesów onkologicznych na szyjce macicy. 3) Biomarkery białkowe p16 i Ki67 wykorzystuje się jako pomocnicze narzędzie w diagnostyce trudnych do interpretacji i rozróżnienia zmian w obrębie szyjki macicy. Dodatkowo białko p16 jest pomocne w rozgraniczeniu epizodycznego od przetrwałego zakażenia HPV. W przewlekłym zakażeniu HPV dochodzi do trwałego wbudowania wirusowego DNA do genomu komórki. Na tym etapie rozpoczyna się proces transformacji nowotworowej, co z kolei prowadzi do wzmożonej ekspresji białka p16. Widocznie zaznaczona i obszerna reakcja barwnikowa z przeciwciałem p16 wskazuje na przetrwałe zakażenia HPV oraz toczący się proces przedrakowy. Testy identyfikujące białko p16 i Ki67 można wykonać zarówno na pozyskanym wcześniej materiale cytologicznym, jak i również materiale histologicznym, pobranym w czasie kolposkopii. Przy różnicowaniu zmian łagodnych od rzeczywistych stanów przedrakowych wymagających odpowiedniego leczenia, wykorzystuje się test łączący w sobie dwa biomarkery: p16 i Ki67, co znacznie zwiększa czułość i swoistość wykonywanego badania. W prawidłowych komórkach nabłonkowych szyjki macicy ekspresja białek p16 i Ki67 nie zachodzi lub wykrywana jest w minimalnym zakresie. Zwiększona ekspresja świadczy natomiast o rozwijającym się procesie nowotworowym. Wykonanie tego typu testów pomaga w ustaleniu zmian wysoce podejrzanych, które wymagają pogłębionej diagnostyki i ewentualnego szybkiego wdrożenia leczenia. Ponadto białko Ki67 umożliwia rozróżnienie komórek metaplastycznych (nienowotworowych) oraz atroficznych (zanikowych) od neoplastycznych (nowotworowych) komórek nabłonka szyjki macicy. Śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy – klasyfikacja Obecnie rekomendowaną metodą oceny rozmazów cytologicznych jest skala TBS (The Bethesda System) – tabela 1. Za jej pomocą możliwe jest określenie patologicznych zmian rozwijających się w komórkach nabłonka wielowarstwowego płaskiego i gruczołowego szyjki macicy. System TBS identyfikuje atypowe komórki mogące świadczyć o toczącym się procesie nowotworowym oraz śródnabłonkowe neoplazje szyjki macicy – małego (LSIL), średniego i dużego stopnia (HSIL), prowadzące do rozwoju raka. Rekomendowane postępowanie według ASCCP u kobiet z prawidłowym i nieprawidłowym wynikiem cytologicznym. Poprawny wynik cytologiczny: W przeważającej większości rozmazów cytologicznych wykonywanych w ramach rutynowego skriningu raka szyjki macicy nie rozpoznaje się nieprawidłowości w budowie komórek nabłonka wielowarstwowego płaskiego i gruczołowego. Zgodnie z zaleceniami ASCCP (American Society for Colposcopy and Cervical Pathology) cytologiczne badania przesiewowe u kobiet, które uzyskały kilkukrotnie poprawny wynik, przeprowadza się raz na 3 lata. Dodatkowo u kobiet powyżej 30 u których oprócz standardowej cytologii wykonano test skojarzony na obecność DNA wirusa HPV z wynikiem negatywnym, rekomendowane jest powtarzanie cytologii co 5 lat. Rozpoznanie ASC-US: Wykrycie atypowych komórek płaskonabłonkowych o nieokreślonym charakterze –ASC-US jest najczęstszą diagnozowaną patologią podczas rutynowego badania cytologicznego. Ryzyko przekształcenia się ASC-US w HSIL, czyli w zaawansowany stan przedrakowy jest najmniejsze spośród wszystkich rozpoznań sklasyfikowanych według Systemu Bethesda. W przypadku wykrycia w badaniu cytologicznym ASC-US, preferuje się rozszerzenie diagnostyki w celu doprecyzowania rozpoznania o skojarzony test na obecność DNA HPV. W przypadku negatywnego wyniku testu należy powtórzyć wymaz za 6 miesięcy. Jeśli natomiast test DNA HPV potwierdzi zakażenie wirusem, należy wykonać pogłębioną diagnostykę kolposkopową. Dodatkowo zaleca się wykonanie testu immunocytochemicznego na obecność białek P16 i Ki67. Markery białkowe są szczególnie przydatne w przypadku weryfikacji nieprawidłowych, granicznych rozmazów cytologicznych (głównie ASC-US i LSIL). Jeśli testy na obecność białek wyjdą negatywnie (nie zostaną potwierdzone przemiany nowotworowe) zaleca się powtórzenie kontrolnego wymazu za 3-6 miesięcy i powrót do rutynowego skriningu przy kolejnych prawidłowych wynikach. W przypadku wzmożonej ekspresji białek P16 i Ki67 świadczącej o toczących się procesie kancerogenezy rekomenduje się wykonanie kolposkopii. W razie wykrycia w badaniu kolposkopowym zmian o charakterze HSIL (CIN 2 i CIN 3) należy wdrożyć leczenie. Rozpoznanie LSIL: W przypadku rozpoznania LSIL (neoplazji śródnabłonkowej małego stopnia – CIN 1), zwłaszcza u młodych kobiet poniżej 30 u których w ponad połowie przypadków zachodzi samoistna remisja zmian, należy przeprowadzić wstępną obserwację cytologiczno-kolposkopową trwającą od roku do 2 lat. W grupie młodych kobiet ze zdiagnozowanym LSIL zaleca się powtarzać kontrolne rozmazy cytologiczne w odstępach co 6 miesięcy. Ponadto algorytm postępowania co do zmian typu LSIL jest zbliżony do zaleceń dotyczących ASC-US. Także tutaj preferuje się wykonanie testów skojarzonych, czyli cytologii wraz z testem DNA HPV oraz testu na obecność biomarkerów P16 i Ki67 – w celu wyselekcjonowania kobiet z podwyższonym ryzykiem rozwoju HSIL. W razie nieprawidłowych wyników na etapie diagnostyki podstawowej, zaleca się wykonać kolposkopię, która ma na celu wykrycie zmian wymagających leczenia typu CIN 2 i CIN 3. Rozpoznanie HSIL i ASC-H: Przy rozpoznaniu HSIL (neoplazji śródnabłonkowej dużego stopnia) lub ASC-H (atypowych komórek płaskonabłonkowych o nieokreślonym charakterze z podejrzeniem neoplazji śródnabłonkowej dużego stopnia) zaleca się w pierwszej kolejności wykonać kolposkopię z biopsją zmian mogących wskazywać na rozwój CIN. W przypadku potwierdzenia w badaniu histopatologicznym obecności zmian typu CIN 2 i CIN 3, czyli ewidentnych zmian przedrakowych należy wdrożyć zawsze leczenie. Rekomendowaną formą terapii jest chirurgiczne wycięcie zmian (laserowa konizacja szyjki macicy, konizacja „zimnym nożem”, zabieg LEEP). U kobiet z wykrytym ASC-H i HSIL nie rekomenduje się wykonania dodatkowego testu na obecność DNA HPV. Badanie to w przypadku identyfikacji tego typu zmian nie ma istotnej wartości diagnostycznej i prognostycznej mogącej pomóc postawić ostateczne rozpoznanie. Rozpoznanie AGC: Atypowe komórki nabłonka gruczołowego – AGC mogą pochodzić zarówno z komórek szyjki macicy (endocerwikalne) jak i z endometrium. W celu pogłębienia diagnostyki pozwalającej potwierdzić rzeczywiste zmiany przedrakowe, rekomenduje się w pierwszej kolejności wykonać kolposkopię z jednoczesnym pobraniem wycinka zarówno z kanału szyjki macicy jak i endometrium macicy. W przypadku uzyskania prawidłowego, ujemnego wyniku materiału pobranego w czasie kolposkopii, niewykazującego zmian typu CIN 2 i 3, należy uzupełnić diagnostykę o test skojarzony DNA HPV. Jeśli test nie wykryje zakażenia wirusem HPV, zaleca się powtórzenie kontrolnej cytologii za 12 miesięcy i w przypadku satysfakcjonujących obu wyników powrócić do standardowych badań przesiewowych. Jeśli natomiast z pobranej biopsji, w badaniu histopatologicznym wykryje się CIN 2 lub 3, należy wdrożyć leczenie usuwające zmiany. Rozpoznanie AIS: Raka gruczołowego in situ (przedinwazyjnego) – AIS w rozmazach cytologicznych wykrywa się rzadko. Rak ten rozwija się często w kanale szyjki macicy lub wieloogniskowo, przez co wykonanie badania kolposkopowego nie zawsze daje możliwość skutecznego zlokalizowania komórek neoplastycznych. Leczenie AIS zazwyczaj jest bardziej radykalne niż przy rozpoznaniu średniego i dużego stopnia CIN, ze względu na ograniczoną możliwość określenia granic rakowej zmiany. Histeretomię, jako metodę z wyboru przeprowadza się u kobiet, które zakończyły już prokreację. U kobiet planujących rozród wykonuje się leczenie oszczędzające. W zależności od indywidualnych wskazań wdraża się leczenie chirurgiczne mniej lub bardziej radykalne. Kobiety u których w wyniku leczenia AIS oszczędzono macicę muszą zostać objęte ścisłą kontrolą diagnostyczną. Rozpoznanie raka płaskonabłonkowego i gruczolakoraka: Wykrycie komórek raka płaskonabłonkowego lub gruczolakoraka w rozmazie cytologicznym wymaga zawsze potwierdzenia histopatologicznego. Zaleca się wykonać badanie kolposkopowe z biopsją zmian podejrzanych szyjki macicy lub endometrium błony śluzowej macicy oraz łyżeczkowanie kanału szyjki macicy. W przypadku rozpoznania w badaniu histopatologicznym komórek rakowych należy wdrożyć leczenie, którego celem będzie usunięcie tkanek zajętych przez nowotwór. Sposób postępowania i dobór leczenia uzależniony jest od głębokości naciekania i rozległości zmiany. Strona główna > Blog > Nieprawidłowy wynik cytologii | Lifestyle Nieprawidłowy wynik cytologii brzmi jak wyrok, jednak nie należy od razu wpadać w panikę. To właśnie badanie cytologiczne potrafi skutecznie ochronić kobietę przed groźną chorobą, jaką jest rak szyjki macicy. Jak postąpić, gdy jego wynik jest nieprawidłowy? CYTOLOGIA – DLACZEGO WARTO ROBIĆ BADANIE? Głównym zadaniem badania cytologicznego jest profilaktyka i diagnostyka raka szyjki macicy. Pozwala ona wykryć stany zapalne, określić ich przyczynę i zauważyć zmiany nowotworowe na wczesnym, całkowicie uleczalnym etapie. Wynik, na który składają się ocena, interpretacja i klasyfikacja zmian morfologicznych, jest istotną informacją dla ginekologa na temat kierunku leczenia i terminu następnego badania. W programach przesiewowych nieprawidłowe wyniki cytologii stanowią zaledwie od 1 do 8 % wszystkich ocenionych wymazów. NIEPRAWIDŁOWY WYNIK CYTOLOGI – CO OZNACZA? Obecnie najczęściej stosowana klasyfikacją wymazów jest system Bathesda (TBS), zaproponowany przez Narodowy Instytut Onkologii USA. Określa on, czy próbka zawiera materiał odpowiedni do oceny (tj. czy zawiera wystarczającą ilość pobranych komórek), a następnie podaje, czy obraz cytologiczny jest prawidłowy, czy też nie. Za tym stwierdzeniem podąża opis stwierdzonych zmian, w którym określa się rodzaj zakażenia, zmiany w komórkach nabłonka i obecność innych nieprawidłowych komórek. Cytologia może być prawidłowa – NILM (prawidłowe komórki nabłonka płaskiego i gruczołowatego) prawidłowa z łagodnym stanem zapalnym – ASC-US (nieliczne komórki atypowe, świadczące o stanie zapalnym, który najprawdopodobniej ustąpi samoistnie) i prawidłowa ze stanem zapalnym – ASC-H (atypowe komórki nabłonkowe, w których nie można wykluczyć zmian dużego stopnia). W przypadku wyników nieprawidłowych w opisie oznaczone mogą być komórki świadczące o stanie zapalnym, trudne do jednoznacznej klasyfikacji, jednak bez nieprawidłowych komórek, z których może powstać nowotwór (AGUS/ASCUS). W wymazie mogą się jednak pojawić też komórki, z których może powstać rak. Jeśli są one pojedyncze, to cytologię oznacza się jako LSIL, jeśli natomiast jest ich wiele, wówczas cytologię opisuje się jako HSIL. NIEPRAWIDŁOWY WYNIK CYTOLOGII – CO DALEJ? Badanie cytologiczne to pierwszy etap postępowania. Następnie trzeba wykluczyć albo potwierdzić zmiany przednowotworowe lub nowotworowe. Przeprowadza się więc kolejne badania cytologiczne oraz test HR HPV. W przypadku większych zmian wykonuje się także kolposkopię, czyli oglądanie szyjki macicy w dużym powiększeniu. Wyniki tych badań pozwalają wdrożyć odpowiednie leczenie, zależne od charakteru zmiany i stopnia jej zaawansowania (np. konizację szyjki macicy). RAK SZYJKI MACICY – CZY TO WYROK? W zależności od dynamiki zmian nowotworowych wyróżniamy trzy grupy zmian: zmiany dysplastyczne szyjki macicy – nie stanowią zagrożenia życia kobiety. Wcześnie ich wykrycie umożliwia całkowite wyleczenie. Jeśli jednak nie zostanie wykonana diagnostyka, to dysplazja może doprowadzić do rozwoju złośliwego nowotworu. rak przedinwazyjny – powstaje wówczas, gdy komórki dysplastyczne przekształcają się w komórki rakowe. Zmiany są na tym etapie ograniczone wyłącznie do nabłonka szyjki macicy. rak inwazyjny – faza ta rozpoczyna się w momencie, kiedy komórki nowotworowe, ograniczone do tej pory do nabłonka szyjki macicy, zaczynają wnikać głębiej. RAK SZYJKI MACICY – JEST SIĘ CZEGO BAĆ? W Polsce każdego roku notuje się około 3 tysiące zachorowań na raka szyjki macicy. Szacunkowo połowa chorych umiera, co oznacza, że dziennie rak ten jest przyczyną śmierci około 4-5 pięciu kobiet. Jego przypadki najczęściej notuje się w grupie wiekowej 50-59 lat, jednak zachorować można w każdym wieku. To, obok raka piersi, trzonu macicy i jajnika jeden z częstszych nowotworów u kobiet. Z wolna, ale systematycznie, liczba zgonów z jego powodu maleje. W ciągu trzech ostatnich dekad śmiertelność zmniejszyła się o około 30%. Ów nowotwór rozwija się przez lata. Od momentu zarażenia wirusem HPV do etapu inwazyjnego potrafi minąć od 3 nawet do 10 lat. Co ważne, w przypadku wykrycia przedinwazyjnego nowotworu można uzyskać aż 99% wyleczeń. Wniosek? Każda kobieta powinna systematycznie wykonywać badania profilaktyczne, zwłaszcza cytologię. RAK SZYJKI MACICY – JAKIE SĄ JEGO PRZYCZYNY? Rak szyjki macicy nie jest dziedziczny. Główną jego przyczyną jest zakażenie onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) drogą kontaktów seksualnych. Typ 16 jest odpowiedzialny za ponad połowę zachorowań. Szacuje się, że 3 na 4 kobiety aktywne seksualnie w ciągu swojego życia zostaną zarażone tym wirusem. Ryzyko zwiększa wczesne rozpoczęcie współżycia, duża liczba partnerów seksualnych, immunosupresja, przeszczepy narządów, wiele naturalnych porodów, przewlekłe stany zapalne pochwy, a także wieloletnie stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Do czynników ryzyka zalicza się ponadto niezdrowy tryb życia i palenie tytoniu. RAK SZYJKI MACICY – JAK GO ROZPOZNAĆ? Podstawową metodą diagnostyki w przypadku raka szyjki macicy jest badanie cytologiczne. Umożliwia ono wykrycie choroby na jej najwcześniejszym etapie, kiedy to można z nią skutecznie walczyć. Zatem by nie dopuścić do trzeciego etapu rozwoju nowotworu, kobieta powinna regularnie robić cytologię. Najczęściej choroba przebiega bez charakterystycznych objawów we wczesnych stadiach. Jeśli jednak diagnostyka nie będzie wykonana w odpowiednim czasie, wówczas rakr szyjki macicy rozwija się po cichu, bezobjawowo, do postaci inwazyjnej. Symptomy, jakie może dawać jego zaawansowana postać, to krwawienie między miesiączkami, obfite krwotoki miesiączkowe, krwawienie po stosunku. Do rzadkich objawów należą bóle podbrzusza i miednicy oraz krwista lub wodnista wydzielina z pochwy o nieprzyjemnym zapachu i brunatno-szarym kolorze. Czy wiesz, że… …wirus brodawczaka ludzkiego występuje także u mężczyzn? Są oni nosicielami HPV i przekazują go swoim partnerkom seksualnym. Sami jednak mogą także zachorować z jego powodu. W wyniku zakażenia może się u nich rozwinąć rak odbytu czy prącia. …szczepionka zmniejsza ryzyko zakażenia wirusem HPV o ponad 75%? Szczepienie zalecane jest w Programie Szczepień Ochronnych i wykonuje się je u dziewczynek przed rozpoczęciem współżycia. Wyniki badań cytologicznych opisywane są obecnie wg systemu Bethesda. Grupy, do których przyzwyczajone były i pacjentki i lekarze, zastąpił dokładny opis stwierdzonych zmian. O to, co oznaczają poszczególne stopnie w skali Bethesda, jakie jest postępowanie i jakie rokowanie w każdym z nich mówi ginekolog, dr n. med. Grzegorz Południewski. fot. LSIL to widoczna w preparacie cytologicznym zmianaśródpłaskonabłonkowa małego stopnia, najczęściej związana z infekcją HPV. Co to jest system Bethesda i czym różni się od stosowanego poprzednio systemu Papanicolau? System Bethesda znacząco zmienił jakość odczytu cytologii. Wprowadził wiele pośrednich etapów rozpoznań, które do tej pory były wrzucone do jednej grupy w systemie Papanicolau. Teraz ocena jest mocno ukierunkowana na rozpoznanie infekcji wirusowych, w tym zakażeń onkogennym wirusem HPV. Rozpoznanie tego wirusa daje szanse na leczenie bądź usunięcie zmian i w konsekwencji zmniejszenie ryzyka nowotworowego. W systemie Bethesda rozpoznaje się również inne infekcje np.: kandydozę pochwy, chlamydiozę, czy zakażenie wirusem opryszczki pospolitej (HSV), czego nie było w poprzedniej ocenie cytologii. Warto również zwrócić uwagę, że w systemie Bethesda ważna jest ocena preparatu. Jeżeli preparat nie spełnia pewnych kryteriów diagnostycznych to nie podlega ocenie, ponieważ nie jest wiarygodny. W systemie Papanicolau tego nie było. Co oznaczają poszczególne stopnie w skali Bethesda? W skali Bethesda mamy następującą klasyfikację obrazu cytologicznego: FI – wynik prawidłowy, bez cech śródnabłonkowej neoplazjii i raka ASC-US – nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego (znajdującego się w pochwie) o nieokreślonym znaczeniu (najczęściej zmiana związana jest z przewlekłym procesem zapalnym) ASC-H – nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego, nie można wykluczyć zmian śródpłaskonabłonkowych dużego stopnia LSIL – zmiana śródpłaskonabłonkowa małego stopnia, określana też jako CIN I. Najcżęściej związana z infekcją HPV HSIL – zmiana śrópłaskonabłonkowa dużego stopnia, czyli dysplazja w nabłonku wielowarstwowym płaskim oznaczana jako CIS,CIN II i CIN III. CIN III to dysplazaja dużego stopnia. Czy w przypadku nieprawidłowych wyników cytologii, konieczne są dodatkowe badania? Ważnym badaniem uściślającym kierunek leczenia jest kolposkopia. Badanie to pozwala ocenić podłoże zmiany, obecność nieprawidłowych naczyń oraz określić miejsce ewentualnego pobrania wycinka. Innym badaniem, jest pobranie wycinka, czyli usunięcie fragmentów tkanek i poddanie go ocenie histopatologicznej. Często jest to jednocześnie postępowanie lecznicze, ponieważ pobiera się całą zmianę. Jakie jest postępowanie w poszczególnych wynikach cytologii (ASC-US, LSIL, itd.)? Zmiany typu ASC-US, a nawet CIN I, czyli małe zmiany dysplastyczne poddaje się leczeniu zachowawczemu, bez konieczności ingerencji chirurgicznej, ponieważ są to zmiany zapalne o różnym stopniu nasilenia. W przypadku zmian o charakterze HSIL, czyli CIN II, CIN III musimy liczyć się z dysplazją dużego stopnia, która powinna być leczona chirurgicznie. Te zmiany wymagają dalszej, dokładnej diagnostyki. Ponadto wskazana jest weryfikacja kolposkopowa, na tej podstawie możemy wypracować konkretną decyzję, np. o pobraniu wycinka, czy zabiegu usuwającym te zmiany z szyjki macicy. Warto zwrócić uwagę, że zmiany z dysplazją dużego stopnia nie oznaczają, że znajdują się tam komórki nowotworowe. Czy zdarza się, że zmiana jest wycięta, podczas, gdy nie powinno się jej ruszać? Czasami mamy do czynienia z postępowaniem na wyrost, ale ono nie szkodzi, bo są to zabiegi oszczędzające. Jedynym zabiegiem, który może spowodować komplikacje jest amputacja szyjki macicy – częściowa lub częściowa. Może odbić się ona na funkcji macicy, czyli zwiększać ryzyko poronień i porodów przedwczesnych, ze względu na uszkodzenie aparatu mięśniowego szyjki. Nie oznacza to jednak, że taka pacjentka nie będzie mogła mieć dzieci. Każdego roku mam 2-3 pacjentki po amputacji szyjki, które rodzą dzieci. Czy infekcję HPV możemy leczyć? Nie ma leków likwidujących wirusa HPV. Infekcje HPV są bardzo częste, dotyczą 40-50 proc. populacji. Jednak niebezpieczne są tylko te infekcje, które mają charakter przewlekły. Wtedy wirus HPV przez długi okres czasu egzystuje w nabłonku, powodując zmiany dysplastyczne o charakterze średniego i dużego stopnia. W wielu wypadkach może dojść do samowyleczenia, wtedy nabłonek ulega złuszczeniu i wszystko wraca do normy, a infekcja HVP może pozostać, ale nie musi. Dzięki leczeniu przeciwzapalnemu możemy zapobiegać rozwinięciu się infekcji przewlekłej. Czy kobiety zakażone wirusem HPV mogą się szczepić przeciwko niemu? Mówi się, że szczepić powinno się młode dziewczęta, przed rozpoczęciem współżycia… To prawda, szczepić należy się przed zakażeniem wirusem HPV, najlepiej przed rozpoczęciem życia seksualnego. Są jednak prowadzone badania np. w Australii, gdzie szczepi się całą populację. Wstępne wyniki pokazują, że osoby, które miały nawet kontakt z wirusem i są zaszczepione, mają znacząco mniejsze ryzyko powstawania zmian CIN II i CIN III ze względu na obecność przeciwciał. Jest to wtedy tzw. szczepienie terapeutyczne. Jakie są rokowania pacjentek w poszczególnych wynikach cytologii? We wszystkich przypadkach rokowania są bardzo dobre. Nawet w przypadku stwierdzenia obecności komórek nowotworowych, gdyż wyleczalność wynosi obecnie 95-98 proc. Większy problem jest jedynie w wypadku inwazji zaawansowanej z naciekaniem, ponieważ efektywność terapii gwałtowanie spada. Dlatego cytologia i system Bethesda mają za zadanie wykrywać zmiany jak najwcześniej, określać typ zmiany i jak najwcześniej doprowadzać do usunięcia tych zmian, które potencjalnie mają szansę na transformację w zmianę nowotworową. Kolposkopia – czyli co zrobić w przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii Badanie cytologiczne Wprowadzona przez Georgiosa Papanicolaou pięciostopniowa klasyfikacja rozmazów cytologicznych przez dziesięciolecia służyła jako ważne narzędzie w diagnostyce zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy. Jednakże wraz z rozwojem badań na temat procesu karcinogenezy zachodzącego w obrębie szyjki macicy okazało się, że nie w pełni odzwierciedla ona potrzeby kliniczne. W związku z ograniczeniami tej klasyfikacji pojawiały się próby jej modyfikacji. W 1988 roku Narodowy Instytut Raka w Bethesdzie w USA wprowadził nowy podział obrazów cytologicznych (The Bethesda System – TBS) uwzględniający etiologię procesu karcinogenezy w obrębie szyjki macicy. W klasyfikacji tej zmiany przedrakowe podzielono na dwie grupy – zmiany śródnabłonkowe małego stopnia i zmiany śródnabłonkowe dużego stopnia. Modyfikacja tego podziału z 2001 roku wyodrębnia atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego o nieokreślonym znaczeniu (atypical squamous cells of undetermined significance-ASC-US, stanowiące grupę nieprawidłowych komórek nabłonka, których nie można jeszcze określić komórkami dysplastycznymi. Wyszczególniono też grupę atypowych komórek płaskonabłonkowych, w przypadku których nie można wykluczyć zmian śródnabłonkowych dużego stopnia (atypical squamous cells – cannot exclude HGSIL – ASC-H). Jest to grupa komórek która w klasyfikacji Papanicolaou znajdowała się w II grupie, a więc wynik ten uznawano za onkologicznie niepodejrzany. Obecnie uważa się, że pacjentki z takimi zmianami powinny podlegać ścisłej obserwacji. Zmiany śródnabłonkowe małego stopnia w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego (Low grade squamous intraepithelial lesion-LGSIL) obejmują zmiany morfologiczne typowe dla zakażenia HPV oraz zmiany charakterystyczne dla dysplazji małego stopnia. Kolejna grupa to zmiany śródnabłonkowe nabłonka wielowarstwowego płaskiego dużego stopnia (High grade squamous intraepithelial lesion-HGSIL), obejmuje ona zmiany charakterystyczne dla dysplazji średniego i dużego stopnia oraz raka in situ. Autorzy tego podziału dopuszczają dla celów klinicznych wyodrębnienie z tych grup zmian charakterystycznych dla poszczególnych stopni dysplazji czy raka insitu, chociaż jest to ocena cytologiczna komórek i ścisła klasyfikacja może być utrudniona. W podziale tym uwzględniono również osobną grupę dla zmian o najwyższym zaawansowaniu procesu karcinogenezy w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego, tj. raka płaskonabłonkowego. W omawianej klasyfikacji obrazów cytologicznych komórek gruczołowych wyodrębniono grupę atypowych komórek gruczołowych o nieokreślonym znaczeniu (atypical glandular cells not otherwise specified – AGC-NOS) oraz atypowych komórek gruczołowych prawdopodobnie nowotworowych (atypical glandular cells, suspicious for AIS or cancer AGC-neoplastic).Zaleca się określenie o ile to jest możliwe, czy nieprawidłowe komórki gruczołowe pochodzą z kanału szyjki macicy (endocerwikalne) czy z jamy macicy (endometrialne). W populacji ogólnej 84–96% rozmazów cytologicznych to prawidłowe obrazy cytologiczne. W 4–16% rozmazów przesiewowych to atypowe komórki płaskonabłonkowe lub gruczołowe o nieokreślonym znaczeniu, zmiany śródnabłonkowe małego lub dużego stopnia i rak płaskonabłonkowy lub gruczołowy . Należy podkreślić, że klasyfikacja Bethesda przyczyniła się do znaczącego zmniejszenia odsetka wyników fałszywie ujemnych, ale nie wyeliminowała ich całkowicie. Badanie kolposkopowe Głównym elementem badania kolposkopowego jest ocena architektoniki powierzchni nabłonka wielowarstwowego płaskiego i/lub gruczołowego, pokrywających część pochwową szyjki macicy, oraz podnabłonkowego łożyska naczyniowego. W badaniu tym wykorzystuje się próby czynnościowe z 3 lub 5-procentowym roztworem kwasu octowego, roztworem jodu w jodku potasu (próba Schillera) oraz z aminami presyjnymi: oktapresyną i wazopresyną, które stosuje się celem weryfikacji nieprawidłowych naczyń. Obecnie obwiązującym systemem klasyfikacji obrazów kolposkopowych szyjki macicy jest jednak system opracowany w 2002 roku i zmodyfikowany w 2011 roku przez International Federation of Cervical Pathology and Colposcopy (IFCPC). Badanie histopatologiczne wycinków Materiał do badania histopatologicznego powinno pobierać się pod kontrolą kolposkopii. Niedopuszczalne jest pobieranie wycinków bez uprzednio przeprowadzonej przypadku zmian w całości widocznych na tarczy części pochwowej szyjki macicy pod kontrolą kolposkopii pobiera się jeden lub dwa wycinki celowane kleszczykami biopsyjnymi . W przypadku zmian widocznych na tarczy części pochwowej, ale wnikających do kanału szyjki macicy materiał pobiera się za pomocą pętli elektrycznej-LEEP. Procedura ta pozwala na pobranie wycinka z tarczy części pochwowej o dowolnej wielkości wraz z odpowiednim marginesem kanału szyjki macicy, w obrębie którego zmiana jest zlokalizowana. W razie zastosowania tej metody bardzo istotna jest poprawna technika jej wykonania, gdyż przy nieodpowiednim posługiwaniu się pętlą elektryczną materiał do badania ulega znacznemu uszkodzeniu termicznemu, przez co trudna jest jego pełna ocena histopatologiczna. W przypadku lokalizacji zmian w obrębie kanału szyjki macicy wykonuje się jego wyłyżeczkowanie celem pobrania materiału do oceny histopatologicznej. W niektórych przypadkach łączy się tę procedurę z pobraniem wycinków z tarczy części pochwowej. Zgodnie z definicją, stan przedrakowy, jakim jest śródnabłnkowa neoplazja szyjki macicy to stan, w którym proces nowotworzenia już się rozpoczął, ale w przeciwieństwie do raka jest jeszcze odwracalny. Terminologia śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy została zaproponowana przez Ralpha Richarta w latach 60 XX wieku i zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 1975 roku jest jedyną obowiązującą klasyfikacją histopatologiczną zmian przednowotworowych szyjki macicy . W systemie tym zmiany przednowotworowe to śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy 1 stopnia – CIN 1; śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy 2 stopnia – CIN 2; śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy 3 stopnia – CIN 3 obejmującej oprócz dysplazji dużego stopnia także raka in situ (CIS), co odróżnia ja od wcześniej obowiązującej, klasyfikacji zaproponowanej w 1952 roku przez Stanleya F. Pattena Jr w której zgodnie z zaleceniami jej twórcy zmiany przednowotworowe szyjki macicy klasyfikowano w zależności od stopnia nasilenia zmian jako dysplazję małego, dysplazję średniego , dysplazję dużego stopnia oraz osobno raka in situ szyjki macicy. Prawidłowy nabłonek wielowarstwowy płaski szyjki macicy składa się z jednej warstwy komórek bazalnych, dwóch lub trzech warstw komórek parabazalnych, warstwy komórek pośrednich oraz warstwy komórek powierzchownych. W CIN 1 około 1/3 grubości nabłonka jest zajęta przez dysplastyczne komórki bazalne cechujące się powiększeniem jądra komórkowego, wzrastającym stosunkiem jądrowo-cytoplazmatycznym, hiperchromazją jąder oraz nieprawidłowymi figurami mitotycznego podziału ,podczas gdy w prawidłowym nabłonku mitozy ograniczają się do warstwy komórek bazalnych . W CIN 2 opisane zmiany morfologiczne powinny się ograniczać do ponad połowy grubości nabłonka. W przypadku CIN 3 niemal cały nabłonek jest zajęty przez komórki cechujące się opisanymi zmianami morfologicznymi, a warstwa powierzchowna charakteryzuje się nieprawidłowymi figurami podziału mitotycznego. W skrajnej postaci prawidłowe komórki nie są widoczne, a komórki zmienione obejmują całą grubość nabłonka, wciskając się nawet do podścieliska lub krypt gruczołowych dając obraz wzrostu endofitycznego. Najważniejszą cechą jest brak przerwania ciągłości błony podstawnej, która jest charakterystyczna dla raka inwazyjnego. Author Infodr Bartłomiej GalarowiczNa co dzień interesuje się nowoczesnymi metodami diagnostyki i leczenia schorzeń ginekologicznych, w tym również niepłodności , a także prowadzę kompleksową opiekę nad pacjentkami ciężarnymi – zarówno w ciąży fizjologicznej, ciąży zagrożonej i ciąży powikłanej różnymi schorzeniami. W 2015 roku obronił z wyróżnieniem pracę doktorską pt. „Wartość kliniczna oceny ekspresji transkryptorów mRNA onkoproteiny E6 i E7, jako markerów śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy.” Cytologia jest procedurą przesiewową w kierunku raka szyjki macicy. Sprawdza obecność komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy. Podczas rutynowej procedury komórki z szyjki macicy są delikatnie zdrapywane, a następnie badane pod kątem “nienormalnego wzrostu” – karcynogenezy. Procedurę przeprowadza się w gabinecie ginekologicznym. Może to być niekomfortowe badanie, ale zwykle nie powoduje żadnego bólu. Kto powinien zrobić cytologię? Większość kobiet powinna zacząć wizyty u ginekologa najpóźniej w wieku 21 lat, chyba że wcześniej zacznie współżycie lub wystąpią ku temu powody związane z zakażeniami i infekcjami. Badanie cytologiczne powinny być wykonywane co najmniej raz w roku. Kobiety z pewnymi predyspozycjami mogą potrzebować częstszych wizyt i badań. Dotyczy to najczęściej: Nosicielek HPV, Nosicielek HIV, Kobiet po chemioterapii, Kobiet z osłabionym układem odpornościowym. HPV to wirus brodawczaka ludzkiego. Głównymi przyczynami raka szyjki macicy są HPV typu 16 i 18. Jeśli masz wirusa HPV, możesz mieć zwiększone ryzyko zachorowania na infekcje oraz w późniejszym etapie na raka szyjki macicy. – Kobiety w wieku powyżej 65 lat z historią prawidłowych wyników cytologicznych mogą zmniejszyć częstotliwość wizyt oraz po ustaniu współżycia zaprzestać wykonywania cytologii – komentuje dla portalu ginekolog z gabinetu ginekologicznego Blumedica Poznań. Czy dziewica musi mieć zrobioną cytologię? Większość przypadków raka szyjki macicy wynika z zakażenia wirusem HPV przenoszonym drogą płciową. Jednak nie wszystkie nowotwory szyjki macicy pochodzą z infekcji wirusowych. Z tego powodu zaleca się, aby wszystkie kobiety rozpoczęły badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy wymazem cytologicznym co 3 lata, począwszy od 21 roku życia w przypadku dziewczyn, które nie rozpoczęły współżycia. Cytologia w ciąży W większości przypadków cytologię można bezpiecznie wykonać w pierwszych 24 tygodniach ciąży. Po tym czasie badanie może być bardziej bolesne. Natomiast po urodzeniu warto poczekać do 12 tygodni, aby zwiększyć dokładność wyników. Jak często wykonywać cytologię? Częstotliwość badań cytologicznych zależy od różnych czynników, w tym wieku i ryzyka. WiekCzęstotliwość cytologii <21 lat, brak aktywności seksualnej, nie są znane czynniki ryzykaco trzy lata <21 lat, aktywna seksualnieco 3 lata 21-29co 3 lata 30-65co 3-5 lat, jeśli wyniki badania cytologicznego i testu HPV są ujemne 65 lat i więcej może już nie potrzebować testów cytologicznych, warto skonsultować się ze swoim ginekologiem Jak przygotować się do badania cytologicznego? Najlepiej na badanie nie umawiać się w czasie menstruacji, ani zaraz przed czy od razu po. Najlepiej w środku cyklu. Unikaj współżycia lub stosowania produktów plemnikobójczych na dzień przed badaniem. Zrelaksuj się. Weź głęboki oddech i staraj się zachować spokój. Stres może wpłynąć na napięcie mięśni macicy co wpłynie na komfort badania. Jeśli będziesz miesiączkować w dniu cytologii, lekarz może zmienić termin badania, ponieważ wyniki mogą być mniej dokładne. Jak wygląda badanie cytologiczne? Podczas badania pacjentka siedzi na fotelu ginekologicznym w odpowiedniej pozycji z uniesionymi nogami. Lekarz powoli umieszcza w pochwie wziernik. Jest to najczęściej plastikowe urządzenie przypominający w działaniu lewarek. Wziernik utrzymuje otwarte ściany pochwy i zapewnia dostęp do szyjki macicy. Wtedy lekarz delikatnymi ruchami zeskrobuje małą próbkę komórek z szyjki macicy. Lekarz może pobrać tę próbkę na kilka sposobów. Niektórzy używają narzędzia zwanego łopatką, niektórzy używają szpatułki i pędzelka. Większość kobiet odczuwa lekki dyskomfort podczas krótkiego skrobania. Próbka komórek z szyjki macicy zostanie zachowana i wysłana do laboratorium w celu przebadania na obecność nieprawidłowych komórek. Po badaniu można również zaobserwować bardzo lekkie krwawienia z pochwy. Należy poinformować lekarza jeśli będą się utrzymywać. Co oznaczają wyniki badania cytologicznego? Istnieją dwa możliwe wyniki z cytologii: normalne lub nieprawidłowe. Normalny wynik cytologii Jeśli wyniki są prawidłowe, oznacza to, że nie zidentyfikowano żadnych nieprawidłowych komórek. Normalne wyniki są czasami określane jako ujemne. Jeśli twoje wyniki są prawidłowe, prawdopodobnie nie będziesz potrzebowała cytologii przez następne trzy lata. Nieprawidłowy wynik cytologii Jeśli wyniki cytologii są nieprawidłowe nie oznacza to, że masz raka. Oznacza to po prostu, że na szyjce macicy znajdują się nieprawidłowe komórki, z których niektóre mogą mieć podwyższone ryzyko. Zgodnie z klasyfikacją cytologiczną wg systemu Bethesda i jego modyfikacją z 2001 roku nieprawidłowości komórek nabłonka płaskiego odpowiadające stanom przedrakowym zostały podzielone na: Atypowe komórki płaskonabłonkowe ASC – o nieokreślonym znaczeniu – ASC-US, – nie można wykluczyć HSIL – ASC-H, Zmiany śródnabłonkowe małego stopnia LSIL Zmiany śródnabłonkowe dużego stopnia HSIL Zgodnie z klasyfikacją i definicją WHO, wewnątrznabłonkowa neoplazja szyjki macicy to zmiany ograniczone do nabłonka, z których potencjalnie może rozwinąć się płaskonabłonkowy rak inwazyjny. Zmiany te, dawniej określane terminami dysplazja i rak przedinwazyjny, dzisiaj bardziej szczegółowo opisuje się akronimami CIN i SIL (18, 19). CIN1 (dysplazja małego stopnia) CIN2 (dysplazja średniego stopnia) CIN3 (dysplazja dużego stopnia) W zależności od wyników testu lekarz może zalecić zwiększenie częstotliwości badań cytologicznych lub dokładniejsze obejrzenie tkanki szyjki macicy za pomocą kolposkopii. Podczas badania kolposkopowego lekarz będzie używał światła i powiększenia, aby lepiej przyjrzeć się szyjce macicy. Jak dokładne są wyniki cytologii? Badania cytologiczne są bardzo dokładne, a regularne wykonywanie zmniejszają częstość występowania raka szyjki macicy i śmiertelność o 80 procent. To krótkie i bezbolesne badanie może uratować życie. Czy w cytologii wyjdzie HPV? Głównym celem badania cytologicznego jest identyfikacja zmian komórkowych w szyjce macicy, które mogą być spowodowane wirusem HPV. Cytologia służy wczesnemu wykryciu komórek raka szyjki macicy dzięki czemu leczenie może rozpocząć się zanim pojawi się większy problemem. Możliwe jest jednak wykonanie specjalnego wymazu na obecność wirusa HPV. Czy cytologia wykrywa choroby weneryczne? Cytologia nie wykrywa innych chorób przenoszonych drogą płciową. Histerektomia, a cytologia Jeśli twoja histerektomia została wykonana z powodu stanu niezłośliwego, takiego jak mięśniaki macicy, możesz być w stanie przerwać rutynowe badania cytologiczne. Jeśli histerektomia dotyczyła stanu przedrakowego lub nowotworowego szyjki macicy, lekarz może zalecić kontynuację rutynowych badań cytologicznych. Cytologia w starszym wieku Lekarze zasadniczo zgadzają się, że kobiety mogą rozważyć przerwanie rutynowych badań cytologicznych w wieku 65 lat, jeśli wcześniejsze badania na raka szyjki macicy były negatywne. Ryzyko badania cytologicznego Cytologia jest bezpiecznym sposobem wykrywania raka szyjki macicy jednak nie jest niezawodny. Wiele czynników może wpłynąć na zafałszowanie wyników. Wynik fałszywie ujemny nie oznacza, że ​​popełniono błąd. Do czynników, które mogą powodować wynik fałszywie ujemny należą: Mała liczba nieprawidłowych komórek Komórki krwi lub komórki zapalne Dlatego tak ważne jest regularne badanie. Kalendarz badań kobiecych Badanie:Od 21 do 39 lat40 do 49 lat cytologiapierwsze badanie w wieku 21 lat, a następnie co 3 lataco 3 lata samobadanie piersicomiesięczne samodzielne badanie po ukończeniu 20 latcorocznie przez lekarza; comiesięczne samodzielne badanie mammografiaomówić z lekarzemco 2 lata test gęstości kościomówić z lekarzemomówić z lekarzem kolonoskopiaomówić z lekarzemomówić z lekarzem Badanie:50-65 lat65 lat i więcej cytologiaco 5 lat, porozmawiać z lekarzem o częstotliwości badań samobadanie piersicorocznie przez lekarza; comiesięczne samodzielnecorocznie przez lekarza;comiesięczne samodzielne mammografiaraz w roku65-74: raz w roku; 75 lat i więcej: porozmawiać z lekarzem test gęstości kościomówić z lekarzemco najmniej jedno badanie, które posłuży jako punkt odniesienia kolonoskopiapierwsze badanie w wieku 50, a następnie co 10 latco 10 lat Sprawdź również: NOWOTWORY GINEKOLOGICZNE

asc h czy to rak